Kto zwolniony jest z BDO i na jakich zasadach?
Kto zwolniony jest z BDO w Polsce w skrócie to osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami wykorzystujące odpady na potrzeby własne, rolnicy prowadzący gospodarstwo poniżej 75 ha oraz podmioty wytwarzające wyłącznie odpady komunalne odbierane w gminnym systemie. Na jakich zasadach działa to w praktyce decyduje dwustopniowy mechanizm najpierw ocenia się obowiązek zwolnienia z wpisu do BDO a potem ewentualne zwolnienie z ewidencji odpadów według rodzajów i ilości odpadów oraz innych obowiązków dotyczących produktów i opakowań.
Czym jest BDO i dlaczego rozróżnienie zwolnień jest kluczowe?
BDO to krajowy system obejmujący rejestrację ewidencję i sprawozdawczość w gospodarce odpadami oraz obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu produkty sprzęt i opakowania. Z punktu widzenia zwolnień trzeba rozróżnić dwie płaszczyzny formalne zwolnienie z wpisu do rejestru i zwolnienie z prowadzenia ewidencji. Nie są to tożsame instytucje i mogą działać niezależnie.
Najpierw należy ustalić czy dany podmiot ma tytuł do wpisu do rejestru BDO. Dopiero potem weryfikuje się czy dla wytwarzanych odpadów istnieje zwolnienie z ewidencji odpadów na mocy przepisów określających rodzaje i limity. Ocenę trzeba prowadzić z uwzględnieniem pełnego profilu działalności ponieważ BDO obejmuje także obowiązki powiązane z produktami i opakowaniami.
Kto jest zwolniony z wpisu do BDO?
Ze wpisu do rejestru zwolnione są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej które wykorzystują odpady na potrzeby własne. Zwolnienie obejmuje również rolników gospodarujących na powierzchni mniejszej niż rolnik poniżej 75 ha pod warunkiem że nie powstaje inny tytuł do wpisu.
W praktyce zwolnienie z wpisu obejmuje także podmioty które wytwarzają wyłącznie odpady wyłącznie komunalne o składzie i charakterze zbliżonym do odpadów z gospodarstw domowych i które korzystają z gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych. O tym czy podmiot podlega wpisowi decyduje nie sama branża ale rzeczywisty rodzaj powstających odpadów oraz sposób ich zagospodarowania w gminnym systemie.
Jeśli podmiot nie wprowadza na rynek produktów sprzętu lub opakowań może być zwolniony z części obowiązków o charakterze opłatowym związanych z BDO. Jednocześnie podmiot objęty system EMAS nie uiszcza opłaty rejestrowej ani opłaty rocznej w BDO co nie oznacza automatycznego zwolnienia z pozostałych obowiązków materialnych w gospodarce odpadami.
Na jakiej podstawie przysługuje zwolnienie z ewidencji odpadów?
Zwolnienie z ewidencji odpadów ma charakter przedmiotowy i wynika z rozporządzenia z 23 grudnia 2019 r. Obejmuje ono wybrane rodzaje odpadów w ilościach nieprzekraczających określonych tam limitów. Zwolnienie działa wyłącznie do wysokości limitów i jest ściśle związane z właściwą klasyfikacją odpadów.
Przepisy te stosuje się niezależnie od statusu przedsiębiorcy co oznacza że w określonych ramach mogą z niego korzystać także podmioty wytwarzające odpady w działalności produkcyjnej i przemysłowej jeżeli nie przekraczają wskazanych ilości. Przekroczenie limitu powoduje powstanie obowiązku pełnej ewidencji.
Jak rozróżnić zwolnienie z wpisu od zwolnienia z ewidencji?
Zwolnienie z wpisu do BDO dotyczy cech podmiotu oraz sposobu powstawania i przekazywania odpadów. Zwolnienie z ewidencji zależy od tego jakie odpady powstają i w jakich ilościach. Brak wpisu nie oznacza automatycznie zwolnienia z innych obowiązków środowiskowych a posiadanie wpisu nie wyklucza zwolnienia z ewidencji jeśli spełnione są limity rozporządzenia.
W praktyce konieczny jest dwustopniowy test. Najpierw ustala się czy działalność powoduje obowiązek rejestrowy w BDO w tym czy powstają odpady inne niż komunalne oraz czy podmiot wprowadza produkty lub opakowania na rynek. Następnie weryfikuje się czy rodzaje i ilości wytwarzanych odpadów mieszczą się w progach zwalniających z ewidencji.
Kiedy odpady komunalne wyłączają obowiązek wpisu do BDO?
Zwolnienie ma zastosowanie gdy dany podmiot wytwarza wyłącznie odpady o charakterze komunalnym typowym dla gospodarstw domowych oraz korzysta z gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych. Jeżeli pojawiają się jakiekolwiek odpady inne niż komunalne albo odpady nie są przekazywane w gminnym systemie wtedy co do zasady należy ponownie ocenić obowiązek wpisu.
W działalnościach biurowych usługowych i cyfrowych rozstrzygające jest to czy realnie powstają wyłącznie odpady komunalne oraz czy nie występuje odrębny tytuł do wpisu wynikający z wprowadzania produktów lub opakowań.
Czy rolnicy są zwolnieni i jaka jest granica areału?
Rolnicy prowadzący gospodarstwo na powierzchni poniżej rolnik poniżej 75 ha co do zasady nie podlegają wpisowi do BDO jeśli nie zachodzi inna podstawa rejestrowa. Przekroczenie tej granicy areału albo zaistnienie innego tytułu do wpisu wymaga odrębnej oceny obowiązków w rejestrze.
Czy brak wprowadzania produktów lub opakowań zmienia obowiązki w BDO?
Podmioty które nie wprowadzają na rynek produktów sprzętu lub opakowań mogą być zwolnione z części zobowiązań o charakterze opłatowym. Równocześnie należy pamiętać że BDO obejmuje nie tylko zagadnienia odpadowe ale także obowiązki związane z produktami i opakowaniami dlatego zawsze weryfikuje się pełny profil działalności a nie wyłącznie fragment dotyczący wytwarzania odpadów.
Ile wynosi opłata roczna BDO i kto z niej nie płaci?
Opłata roczna BDO w 2024 r. wynosiła opłata roczna BDO 300 zł dla części podmiotów zobowiązanych do wpisu. Z jej uiszczania zwolnione są podmioty działające w systemie system EMAS obejmującym weryfikowane zarządzanie środowiskowe. Brak obowiązku opłaty nie zwalnia jednak z samego reżimu gospodarowania odpadami jeśli taki obowiązek istnieje na podstawie innych przepisów.
Dlaczego branża nie decyduje o obowiązku wpisu?
O obowiązku w BDO decydują głównie rodzaj i sposób zagospodarowania odpadów oraz to czy podmiot wprowadza produkty lub opakowania. Identyczna branża może mieć różne obowiązki w zależności od tego czy odpady są wyłącznie komunalne i czy są przekazywane w gminnym systemie. Katalog zwolnień jest więc funkcją realnych strumieni odpadów a nie nazwy działalności.
Jak praktycznie sprawdzić czy przysługuje zwolnienie?
- Sprawdź czy powstają wyłącznie odpady wyłącznie komunalne oraz czy korzystasz z gminnego systemu odbioru.
- Ustal czy wprowadzasz produkty sprzęt lub opakowania na rynek co może tworzyć odrębne obowiązki w BDO.
- Określ kody i ilości wytwarzanych odpadów oraz porównaj je z limitami z rozporządzenia z 23 grudnia 2019 r. w zakresie zwolnienia z ewidencji odpadów.
- Jeśli prowadzisz działalność rolniczą zweryfikuj powierzchnię gospodarstwa względem progu rolnik poniżej 75 ha.
- Sprawdź czy nie spełniasz warunków zwolnienia opłatowego w tym wynikających z niewprowadzania produktów lub opakowań lub objęcia system EMAS.
Co pozostaje obowiązkowe mimo zwolnienia?
Zwolnienie z wpisu lub ewidencji nie wyłącza obowiązku prawidłowej klasyfikacji odpadów oraz właściwego dokumentowania ich przekazania a także przestrzegania zasad selektywnej zbiórki i terminowego przekazywania odpadów uprawnionym podmiotom. Podmiot zwolniony w jednej sferze może równolegle podlegać innym przepisom środowiskowym dlatego każdorazowo należy potwierdzić zakres zwolnień w odniesieniu do faktycznie powstających strumieni odpadów i roli na rynku produktów i opakowań.
Odsmiecownia.pl to miejsce tworzone przez zespół pasjonatów ekologii i praktycznych rozwiązań na co dzień. Dzielimy się inspiracjami, sprawdzonymi poradami oraz własnymi doświadczeniami w redukowaniu odpadów – pokazując, że dbanie o środowisko może być proste i dostępne dla każdego. Stawiamy na rzetelność, otwartość i motywującą energię. Dołącz do nas i odkryj, jak małe zmiany prowadzą do wielkich efektów!